Შეიძლება თუ არა წინააღმდეგ ხვრჩობის მოწყობილობა მოქმედებდეს იმ ადამიანებზე, რომლებიც ხვრჩობენ ცხვირის დაბლოკვის გამო?

Რატომ ხდება ხვრინვა ცხვირის გამოყენების დროს: ანატომია და მექანიკა

Ცხვირის კლაპანები და ზედა საหายთი გზის სიძლიერე

Როდესაც ცხვირის საყლაპავი გამოიყენება, ეს იწვევს ცხვირის ქსილოს შეშუფთავებას, განსაკუთრებით ცხვირის კლაპანებში (ზედა საหายთი გზის სტრუქტურა). ამ დროს ცხვირის კლაპანის ქსილო კოლაბსირებს და საหายთი გზის წინააღმდეგობა მკვეთრად იზრდება. ამ კოლაბსის შედეგად ზედა საหายთი გზის სიძლიერე 300%-ით იზრდება (Young et al., 1997). ეს იწვევს ტურბულენტულ ჰაერის ნაკადს, რომელიც ისე იწვევს სუპრაგლოტური ხორცოვანი ტვინის და ტვინის გარშემო მდებარე ქსილოს ვიბრაციას, რაც ხვრინვას იწვევს. ახლანდელი კვლევები დაადასტურეს, რომ ცხვირის გამოყენება არის ცხვირის კლაპანის კოლაბსიის კანონი, რომლის მიხედვით ცხვირის გამოყენებით და ხვრინვით დაავადებულთა შემოწმებული მოსახლეობის უმრავლესობა (68%) გამოხატავდა ცხვირის კლაპანის კოლაბსიას. ეს მიგვანიშნებს, რომ ცხვირის კლაპანის კოლაბსია არის მნიშვნელოვანი ფაქტორი ხორცოვანი ტვინის ქსილოს დარღვევის შემთხვევაში.

Სტრუქტურული და დროებითი დაბლოკვების გამოყოფა: ხვრჩილის მნიშვნელობა

Დროებითი დაბლოკვები, მაგალითად, ალერგია, რინიტი ან ცხვირის ირიტანტები, კარგად პასუხობენ ცხვირის ზოლების გამოყენებას. ამ მოწყობილობებმა მსუბუქი შემთხვევებში ცხვირის ჰაერის ნაკადის 31%-ზე მეტით გაზრდა შეძლეს (ძილის მედიცინის ჟურნალი, 2021 წელი). თუმცა, სტრუქტურული დაბლოკვები, მაგალითად, ცხვირის სეპტუმის გადახრა, ცხვირის ტურბინების ჰიპერტროფია და ცხვირის პოლიპები, იგივე ხარისხის ცხვირის გაფართოებაზე, მაგალითად ცხვირის ზოლების შემთხვევაში, 74%-მდე ცუდად პასუხობენ. ამ არაბალანსირებულმა შემოღებითმა მოწყობილობებმა — ცხვირის გაფართოებლებმა და ცხვირის ზოლებმა — ცხვირის ნაკადზე ერთდროულად გავლენა მოახდინეს. ცხვირის დაბლოკვის განსხვავებული კლასიფიკაცია განსაზღვრავს კლინიკური მოწყობილობის გამოყენების საზღვრებს ცხვირის დაბლოკვის შესამსუბუქებლად და კლინიკური დიაგნოსტიკური მოწყობილობის საჭიროებას, რომელიც იგივე ხარისხის დაბლოკვის შესამსუბუქებლად არის შეძლებელი.

Ანტი-ხვრჩილის მოწყობილობები ხომ ეხმარებიან ცხვირის დაბლოკვის გამო მომდინარე ხვრჩილს?

Გარე ცხვირის ზოლები მუშაობს?

Გარე ნასალური ზოლები მიერთდება ცხვირის გარე ზედაპირზე, რათა გახსნან ნასალური კლაპანი და შეამცირონ შესვლის მხარეს წინააღმდეგობა, რაც საშუალებას აძლევს ჰაერის უფრო მარტივად გადასვლელად. კონგესტიურ ხვრინვაში ნასალური სასუნთქი გზის წინააღმდეგობის შემცირება შეიძლება მიაღწიოს 30%-ს. თუმცა, გარე ნასალური ზოლები ყველაზე კარგად მუშაობს მოკლევადიანი ნასალური დაბლაკვის შემთხვევაში, რომელიც გამოწვეულია შებრუნებადი და მსუბუქი ანთებით. ამ კვლევაში დადგინდა, რომ კვლევის მონაწილეების 42% აღნიშნა ხვრინვის შემცირება, ხოლო დანარჩენი 58% აღნიშნა ხვრინვაში მცირე ან საერთოდ ცვლილების არ არსებობას; უმრავლესობა მონაწილეთა აღნიშნა, რომ მათი დაბლაკვა გამოწვეული იყო სერიოზული სტრუქტურული პრობლემით. მიუხედავად იმისა, რომ გარე ნასალური ზოლები არ არის ინვაზიური და დაბალი რისკის მქონე, ისინი არ არის ეფექტური ფარინგეალური ან ენის საწყისი ხვრინვის ან კლაპანს მიღმა მდებარე დაბლაკვის სიღრმის წყაროების შემთხვევაში.

Შიდა ნასალური გაფართოებლები მუშაობს?

Შიდა ცხვირის გაფართოებლები მოქმედებენ ცხვირის გასავლელის გვერდითი კედლების გახსნის მიზნით, რასაც უზრუნველყოფს მოქნილი მხარდაჭერის სტრუქტურა. ეს მხარდაჭერის სტრუქტურა საშუალებას აძლევს ცხვირის გასავლელის შიდა კედლებს ღებილი რჩენის და კედლების ჩამოვარდნის თავიდან აცილების, ასევე ჰაერის ნაკადის ტურბულენტობის შემცირების და ქსომის ვიბრაციის შემცირების. კლინიკური კვლევები აჩვენებს, რომ შიდა ცხვირის გაფართოებლები შეძლებს ყვირილის გამოწვეული ცხვირის დაბლოკვის შემცირებას (სახლში ტენიანობის გაზრდის თანხლებით) მაქსიმუმ 50%-ით; თუმცა, ასევე აცხადდა, რომ ყვირილის საწინააღმდეგო საშუალებებად ცხვირის გაფართოებლების გამოყენების სცადების 5-დან 1 ადამიანი (20 %) შეწყავს მათ გამოყენებას, ძირითადად კომფორტის დაკარგვის და არასაკმარისი მორგების გამო.

Გამოფხვერვა: რატომ არ არის ეფექტური ყვირილის საწინააღმდეგო საშუალებები

Ენის ჩაძირვა, ფარინქსის კედლების შემცირებული ტონუსი და ლარინქსის ვიბრაცია იწვევს ხვრელებს, რომლებიც წარმოიქმნებიან ცხვირის ღრუს გარეთ. ხვრელების წინააღმდეგ მოწყობილობები ხშირად არ აძლევენ შედეგს, როდესაც ხვრელები გამოწვეულია ამ მოვლენებით. იგივე მოქმედება აქვს ამ მოწყობილობებს ცხვირის შიგნით წარმოქმნილი ხვრელების შემთხვევაშიც — ცხვირის დაბლოკვის ხარისხი მნიშვნელოვნად ავლენს მათ ეფექტიანობას. კლინიკური მონაცემები აჩვენებს, რომ მსუბუქი ცხვირის დაბლოკვის შემთხვევაში ხვრელების წინააღმდეგ მოწყობილობები მოახდენენ დაახლოებით 60%-იან გაუმჯობესებას, ხოლო მძიმე დაბლოკვის შემთხვევაში მნიშვნელოვანი შედეგი არ მიიღება. ყველაზე მნიშვნელოვანია ის, რომ ხვრელების გამკაცრება, განსაკუთრებით კი მისი დაკვირვებული სუნთქვის შეწყვეტები, დღეს გამოხატული ძილიანობა და სუნთქვის გაძლიერების ეპიზოდები შეიძლება მიუთითონ დაბლოკვითი ძილის აპნოეს შემთხვევაზე. სპეციალისტის მიერ დიაგნოსტირებული ძილის აპნოე არ უნდა მკურნალდეს ამ მოწყობილობებით; ამის ნაცვლად უნდა მოხდეს ფორმალური ძილის კვლევა და, საჭიროების შემთხვევაში, სპეციალიზებული ძილის თერაპია, რომელიც შეიძლება იყოს უწყვეტი დადებითი საჰაერო გზის წნევის (CPAP) თერაპია ან პირის საშუალებები.

Ყველაზე ეფექტური მეთოდი: ძილის დროს ხვრჩილის წინააღმდეგ მოწყობილობების და ცხვირის დეკონგესტანტების კომბინაცია

Სალინის, ტოპიკური დეკონგესტანტების და ჰუმიდიფიკატორების ინტეგრაცია

Ალერგიური რინიტი იწვევს სლაიმისა და ნარჩენების დაგროვებას, რაც იწვევს ცხვირში მუკოცილიარული ფენის დაკარგვას. იზოტონური სალინი ეხმარება მუკოცილიარული ფენის აღდგენაში. დეკონგესტანტების (მაგალითად, ოქსიმეტაზოლინის) მოკლევადიანი გამოყენება იწვევს შეშუპების სამიზნე შემცირებას. ისინი შეიძლება გამოიწვიონ უფრო მძიმე გვერდითი ეფექტი — რინიტი მედიკამენტოზა, ამიტომ მათ უნდა გამოიყენონ მაქსიმუმ 3 დღის განმავლობაში. მიუხედავად იმისა, რომ სასუნთქი გზები ჩვეულებრივ უფრო მეტად იბლოკება ლაქების დაგროვებით, ბევრი ჰუმიდიფიკატორი შეიძლება დაყენდეს 40–60 % სიტენის დიაპაზონში, რაც თავიდან არიდებს სასუნთქი გზების გამშრალებას. ეს საშუალებები სინერგიულად შეიძლება გამოყენებულ იქნას სასუნთქი გზების გასუფთავებისა და შეშუპების შემცირების მიზნით, ხოლო სალინი გამოიყენება სლაიმური მემბრანის ჯანმრთელობის შენარჩუნების მიზნით, არ არის მიზნად მეორადი ირიტაციის შექმნა. ამ საშუალებების ერთდროული გამოყენება ცხვირის გაფართოებლებსა და ყოველდღიურ სალინურ ცხვირის გარეშებს შეიძლება გამოიწვიოს ხვრინის შემცირების 37 %-იანი მატება ცხვირის გაბრუნების მსუბუქი ფორმის დროს, ვიდრე მხოლოდ მოწყობილობის გამოყენების შემთხვევაში. არასაკმარისი მოწყობილობის თერაპია ზემოქმედებს ცხვირის სლაიმური მემბრანის მექანიკასა და ანთებაზე. ეს არ აბლოკებს სასუნთქი გზებს.

Როდესაც დროა ექიმის ძებნა: ნიშნები, რომ ანტიხვრის მოწყობილობები არ შეძლებენ დაგეხმარონ

Ცხვირის პოლიპები, ქრონიკული რინოსინუსიტი, ცხვირის გადახრილი სეპტუმი — თავისუფალად მისაღები ამონახსნები არ დაგეხმარებიან

Თუ თქვენ ხვრის და ხელახლა ხელახლა გამოიყენეთ ცხვირის ზოლები ან ცხვირის გაფართოებლები, ასევე განიცდით სახის წნევას, ქრონიკულ ცხვირის გამონადევნს, პოსტნაზალურ დრიპს ან ძილის აპნოეს, შეიძლება გაქვეთ რაიმე პათოლოგია. პოსტნაზალური დრიპი და ინფლამაცია, რომელიც იწვევს ცხვირის საหายს გაბლოკვას, ნიშნავს მყარ ან ხელახლა მეორდებად საหายს გაბლოკვას, რომელიც არ შეიძლება გადაჭრა თავისუფალად მისაღები მოწყობილობებით. ამ შემთხვევებში საჭიროებულია ობიექტური დიაგნოზი. სხვა პრობლემები, რომლებიც შეიძლება არსებობდეს, არის ქრონიკული სინუსიტი, პოსტნაზალური გაფართოება ან ცხვირის პოლიპები. ეს მდგომარეობებიც მოითხოვს ცხვირის გაბლოკვას. სამწუხაროდ, არ ყველა ექიმი იცნობს ამ განსხვავებას. ყურის, ცხვირის და ყელის ექიმი შეძლებს განსხვავების განსაზღვრას, რათა მკურნალობა არ იყოს მხოლოდ სიმპტომებზე მიმართული.

Კითხვები

Როლი, რომელსაც ცხვირის გაბლოკვა ასრულებს ხვრის დროს.

Ცხვირის დაბლოკვა იწვევს ცხვირის ქსილოს შეშუპებას. ეს კედელი მნიშვნელოვანი ბარიერია, რომელიც გარშემოაყვანილია ცხვირის ღრუს და რომელიც ჩაიძლევა და ამატებს ჰაერის გამავალი გზის წინააღმდეგობას, რაც თავის მხრივ ამატებს ჰაერის ნაკადის ტურბულენტურობას, იწვევს ქსილოს ვიბრაციას, რადგან წინააღმდეგობა იწვევს და ამატებს ტურბულენტურობას ცხვირის ვალვის გარშემო ქსილოს კედლის გამო, რომელიც იწვევს და ამატებს ვიბრაციას. ეს იწვევს ცხვირის ვალვის გარშემო ტურბულენტურობის გაზრდას, რაც იწვევს ხვრინავას.

Შეიძლება თუ არა ხვრინავის საწინააღმდეგო მოწყობილობების გამოყენება ცხვირის დაბლოკვასთან დაკავშირებული ხვრინავის ამოხსნის საცდელად?

Ზოგიერთი არარეცეპტური მოწყობილობა, როგორიცაა ცხვირის სტრიფები და ცხვირის გაფართოებლები, შეიძლება დაეხმაროს ცხვირის დაბლოკვასთან დაკავშირებული ხვრინავის შემცირებაში, რაც არ არის ცუდი. თუმცა, ეს მოწყობილობები არ დაეხმარება სტრუქტურული დაბლოკვების არსებობის შემთხვევაში.

Რა არის სხვა ვარიანტები ცხვირის დაბლოკვასთან დაკავშირებული ხვრინავის შესამსუბუქებლად?

Კი, არსებობს სხვა ვარიანტები ცხვირის დაბლოკვის გამო წარმოქმნილი ხვრჩობის შესამსუბუქებლად, მაგალითად, ხვრჩობის საწინააღმდეგო მოწყობილობები, ცხვირის დაბლოკვის საწინააღმდეგო საშუალებები (როგორიცაა დეკონგესტანტების წვეთები და ცხვირის სალინური სპრეიები), ასევე შესაძლებელია შესაბამისი შიდა ტემპერატურის და ტენიანობის დამოკიდებულების შენარჩუნება. სწორად მოწყობილი შიდა ტენიანობა დაეხმარება ცხვირის დაბლოკვის გამო წარმოქმნილი ხვრჩობის შესამსუბუქებლად.

Როდის არის საჭიროებული ხვრჩობის მედიცინური მკურნალობა?

Თუ ხვრჩობა მიუხედავად ხვრჩობის საწინააღმდეგო მოწყობილობების გამოყენების არ იკლებს, აუცილებლად უნდა მიმართოთ მედიცინურ სპეციალისტს, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ განიცდით სახის წნევის შეგრძნებას ან ქრონიკულ ცხვირის გამონადინს, ან თუ შემნიშვნით სასუნთქი შეწყვეტებს. ეს ნიშნები მიუთითებენ ხვრჩობის მიზეზად მოქმედებას მედიცინური პრობლემების — მაგალითად, ცხვირის გადახრილი სეპტუმის ან ცხვირის პოლიპების — არსებობაზე.