နှာခေါင်းကို ကျယ်စေသည့် ကိရိယာများနှင့် နှုတ်သီးကာ (mouthguard) ကဲ့သို့သော နှာခေါင်းမှ အသံထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည့် ကိရိယာများကို နှိုင်းယှဉ်ပါက အဘယ်သို့ဖြစ်ပါသနည်း။

နှာခေါင်းကို ပြန်လည်နေရာချထားခြင်းနှင့် နှာခေါင်း လေကြောင်းလမ်းကြောင်းများ တိုးချဲ့ခြင်း

ပါးစပ်ကို ရှေ့သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့ရှားပေးခြင်းဖြင့် ပါးစပ်ကို ရှေ့သို့ ချဲ့ပေးခြင်းဖြင့် လေကြောင်းလမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးပါတယ်။

ဒီစိတ်ကြိုက်လုပ်ထားတဲ့ ပါးစပ်ကိရိယာတွေက အိပ်နေစဉ်မှာ မေးရိုးကို ၃၅ မီလီမီတာ (ဒါထက်ပိုပြီး) ပျမ်းမျှအားဖြင့် ရှေ့ကို ပြန်တင်ပေးတယ်။ ဤပြင်ဆင်မှုသည် လျှာခြေကို လည်ချောင်းထဲသို့ ပြန်ကျခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပြီး လည်ချောင်း (သို့) နှာခေါင်းနှင့် လည်ချောင်း နှာချေခြင်း၏ အဓိကရင်းမြစ်ဖြစ်သော နူးညံ့သော အာခေါင်၏ လျင်မြန်သော လှုပ်ရှားမှုကို လျော့နည်းစေသည်။

ဤကိရိယာများသည် သွားများကို လေပေါ်လမ်းကြောင်းကို ထိန်းသိမ်းရန် အနည်းငယ်သော ဖိအားကို သွားများသို့ သုံးသည့် သွားနှင့် သွားခွဲစိတ်ကုသမှု၏ အခြေခံများကို အသုံးပြုသည်။

နှာခေါင်းလေပေါ်လမ်းကြောင်း ချဲ့ပေးသည့် ကိရိယာများသည် လေစီးဆင်းမှုအတွက် ခုခံမှုကို လျော့နည်းစေပြီး အပြင်ဘက် ချဲ့ပေးသည့် ကိရိယာများအတွက် နှာခေါင်းခေါင်းလေးများကို ဖွင့်ပေးရန် အထောက်အကူပုဖုလုပ်ပေးသည်။ အတွင်းဘက် (သို့မဟုတ် နှာခေါင်း ဖွင့်ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်း) ကိရိယာများသည် နှာခေါင်း ဖွင့်ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းတွင် လေပေါ်လမ်းကြောင်းကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။

နှာခေါင်းလေပေါ်လမ်းကြောင်း ချဲ့ပေးသည့် ကိရိယာများသည် လေပေါ်လမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးရန် နည်းလမ်း နှစ်များကို အသုံးပြုသည်။

အပြင်ဘက် ချဲ့ပေးသည့် ကိရိယာများ (Band-Aid ကဲ့သို့သော ကိရိယာများ) သည် နှာခေါင်း၏ အပြင်ဘက်နံရံများကို မြှင့်တင်ပေးပြီး လေပေါ်လမ်းကြောင်းတွင် လှုပ်ရှားမှုကို ၃၀–၄၅% အထ do လျော့နည်းစေသည်။ ဤကိရိယာများသည် နှာခေါင်းကို ဖွင့်ပေးရန် အထောက်အကူပုဖုလုပ်ပေးပြီး လေစီးဆင်းမှုကို ကောင်းမော်စေသည်။

အတွင်းဘက် (သို့မဟုတ် ဆီလီကွန် ဖွင့်ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်း) ကိရိယာများသည် ပထမအဆင့် အတားအဆီးဖြေရှင်းပေးသည့် ကိရိယာများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး (ဤအမျှသ်တွင် နှာခေါင်း ဖွင့်ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်း) ကို ဖွင့်ပေးခြင်းဖြင့် ကွဲပြားသော အပိုင်းအစိတ်အပိုင်း ဧရိယာကို ၂၅% အထ do တိုးမော်စေပြီး နှာခေါင်း ဖွင့်ပေးသည့် အစိတ်အပိုင်းတွင် ခုခံမှုကို လျော့နည်းစေသည်။

နှစ်မျိုးလုံးသည် လေပေါ်လမ်းကြောင်းကို ဖွငေးစေရန် အထောက်အကူပုံစံဖြစ်သော်လည်း နှာခေါင်းကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ သို့မဟုတ် လည်ချောင်းအောက်သို့ ဆက်လက်ဖွငေးပေးသည့် နှာခေါင်းဖွငေးကိရိယာများသည် အလွန်အားနည်းပါသည်။

အိပ်စက်စဉ် နှာခေါင်းမှ အသံမှုန်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် မှန်ကန်သော ကိရိယာများနှင့် နှာခေါင်းမှ အသံမှုန်ခြင်း၏ မူလအစ

နှာခေါင်းမှ အသံမှုန်ခြင်း၏ မူလအစကို သိရှိခြင်းသည် အသံမှုန်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် မည်သည့် ကိရိယာကို အသုံးပြုရမည်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ပထမဆုံးအဆင့်ဖြစ်ပါသည်။ ဤအချက်ကို နှာခေါင်းဖွငေးကိရိယာများနှင့် ပါးစပ်ကိရိယာများအတွက် ကီနိစ်လေ့လာမှုများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။

နှာခေါင်းမှ အသံမှုန်ခြင်းကို အဓိကထား၍ ကုသရန် နှာခေါင်းဖွငေးကိရိယာများကို အသုံးပြုပါက အကောင်အထောက်အကူဖြစ်မှုသည် ၇၂% ရှိပါသည်။ သို့သော် ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းနေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် အသံမှုန်ခြင်း (လည်ချောင်းမှ အသံမှုန်ခြင်း) အတွက် အကောင်အထောက်အကူဖြစ်မှုမှုန်းမှုသည် အလွန်နည်းပါသည်။

ဤကိရိယာများသည် နှာခေါင်းအဝေးတွင် အက်ကြောင်းအက်ကြောင်းကို ပိုမိုကျယ်လောင်စေခြင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းခေါင်းလေးများကို မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် လေစီးကြောင်းကို လျော့နည်းစေရန် အလုပ်လုပ်ပါသည်။ သို့သော် နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းအရိုးမှုန်းမှုနည်းခြင်းကဲ့သို့သည့် အခြေအနေများတွင် ဤကိရိယာများသည် အလွန်အားနည်းပါသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသည့် Sleep Medicine Reviews တွင် ပါးစပ်နှင့် နှာခေါင်းအက်ကြောင်းမှ ဖွေးဖွေးသော အသံမှုန်ခြင်းအတွက် မည်သည့်အကောင်အထောက်အကူဖြစ်မှုမှုန်းမှုကိုမှ မတွေ့ရှိရပါသည်။

ပါးစပ်ကိရိယာများသည် လည်ချောင်းမှ အသံမှုန်ခြင်းကို ၆၅% မှ ၈၅% အထိ လျော့နည်းစေနိုင်ကြောင်း အဆိုပြုထားပါသည်။ သို့သော် နှာခေါင်းအဝေးတွင် အထူးသဖြင့် အတွင်းပိုင်းတွင် ပိတ်ဆို့မှုဖြစ်နေပါက အသံမှုန်ခြင်းကို လျော့နည်းစေရန် မည်သည့်အကောင်အထောက်အကူဖြစ်မှုမှုန်းမှုကိုမှ မတွေ့ရှိရပါသည်။

အောက်ခေါင်းသို့ ရှေ့သို့ ရွှေ့ပေးသည့် ကိရိယာများ (MADs) သည် အောက်ခေါင်းကို ရှေ့သို့ ဆွဲထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် လျှာ၏ ပိတ်ဆို့မှုကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ဤသည်မှာ အသံထွက်နေသည့် နေရာအဖြစ် ပါးစပ်နှင့် လည်ချောင်းနေရာ (oropharyngeal space) ကို တိုက်ရိုက် ဖြေရှင်းပေးသည့် အတားအဆီးဖြစ်သည်။ သို့သော် နှာခေါင်းလမ်းကြောင်းများအတွက်မူ MADs သည် အလုပ်မလုပ်ပါ။ သုတေသနများအရ နှာခေါင်းပိတ်ဆို့မှုသည် ၅၀% ထက် ပိုများပါက MADs သည် အသံထွက်မှုကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

သင့်အသံထွက်မှု၏ အရင်းအမြစ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းသည် သင်ရွေးချယ်မည့် ကိရိယာကို ဆုံးဖြတ်ပေးပါသည်။ လည်ချောင်းတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ပြဿနာများကို နှာခေါင်းကိရိယာများဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ အလားတူပဲ နှာခေါင်းအောက်ခေါင်း (sinuses) တွင် ဖြစ်ပွားသည့် ပြဿနာများကို အောက်ခေါင်းကို ပြန်လည်နေရာချပေးခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သင့်တော်မှု – အသံထွက်မှုကို ကာကွယ်ရှောင်ပေးသည့် ကိရိယာများကို အကဲဖြတ်ခြင်း

ပါးစပ်ကာကွယ်ကိရိယာများ (mouthguards) တွင် အောက်ပါ အသုံးမပြုသင့်သည့် အခြေအနေများ ရှိပါသည် – TMJ ရောဂါများ၊ ကုသမှုမရှိသေးသည့် သွားဖုံးရောဂါ (periodontitis) သို့မဟုတ် သွားများ၏ အမှန်တကယ် မတည်မင်းမှု (dental instability)

မန်ဒီဘူလာ အရှေ့သို့ ရောက်စေသည့် ကိရိယာများ (MADs) အလုပ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် လူနာများသည် အားကောင်း၍ ကျန်းမာသော အောက်ခေါင်းခြောက်နှင့် သွားများ ရှိရပါမည်။ TMJ ရောဂါရှိသော လူနာများသည် ဤကိရိယာများကို အသုံးမပြုသင့်ပါ။ အကြောင်းမှာ အထိခိုက်မှုရှိန already ဖြစ်နေသော အောက်ခေါင်းခြောက်၏ ဆက်စပ်အဆစ်များပေါ်သို့ ဖိအားကို ပိုမိုမြင့်တက်စေမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အိုးဂျင်ဂီဗယ် ပြောင်းလဲမှုကြောင့် သွားဖုံးရောဂါကို မကုသသေးသည့် လူနာများနှင့် သွားများ ပျော့နေသည့် လူနာများသည် MADs အတွက် သင့်တော်သော လူနာများ မဟုတ်ပါ။ ဤကိရိယာများသည် အသုံးပြုမှုအရ အသားအထု နှင့် သွားများ၏ နေရာရွေ့ပြောင်းမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်ပါသည်။ စံနှုန်းထားသည့် ကိရိယာများထက် လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် အထူးပြုထုတ်လုပ်ထားသည့် ကိရိယာများသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော်လည်း အားနည်းသည့် သို့မဟုတ် ထိခိုက်ပါသည့် ဖွဲ့စည်းပုံများကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ အောက်ခေါင်းခြောက်ကို ပြန်လည်ညှိပေးရန် စဉ်းစားသည့်အခါ သွားဆရာဝန်များသည် ဤပြဿနာများအကြောင်း လူနာများအား အများအားဖြင့် သတိပေးလေ့ရှိပါသည်။

နှာခေါင်း ချဲ့ပေးသည့် ကိရိယာများ၏ အားနည်းချက်များ – နှာခေါင်းအတွင်းရှိ တူဗီနိတ်များ ပိုမိုကြီးထွားခြင်း (chronic turbinate hypertrophy) သို့မဟုတ် နှာခေါင်းအလယ်ကွဲခြင်း (deviated septum) တို့ကို ကုသရန် အသုံးမပြုနိုင်ပါ။

နှာခေါင်းဖွင့်သည့်ပစ္စည်းများတွင် လူတစ်ဦး၏ နှာခေါင်းအတွင်းသို့ ထည့်သော အလွန်သေးငယ်သော ပါးလွှာသော ပါးစပ်များ သို့မဟုတ် ကွန်းများ ပါဝင်ပါသည်။ ဤပစ္စည်းများသည် နှာခေါင်းအတွင်းရှိ နှာခေါင်းအမိုးအကာများ ပိုမိုကျုံ့သွားခြင်း (nasal valve collapse) သို့မဟုတ် နှာခေါင်းအသားအထုများ အလွန်အမင်း တုန်ခါခြင်းတွင် အကောင်းဆုံး အကျေးဇူးပေးပါသည်။ သို့သော် နှာခေါင်းအမိုးအကာများ ပိုမိုကျုံ့သွားခြင်း (cleft septum) သို့မဟုတ် နှာခေါင်းအတွင်းရှိ နှာခေါင်းအသားအထုများ ပိုမိုကျုံ့သွားခြင်း (turbinate hypertrophy) ကဲ့သို့သော ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ကုသရန် ဒီဇိုင်းမော်ဒယ်လ်များ မဟုတ်ပါ။ ဤပြဿနာများသည် နှာခေါင်းအတွင်းရှိ လမ်းကြောင်းများကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားပါသည်။ ထိုနေရာများသည် နှာခေါင်းဖွင့်သည့်ပစ္စည်းများဖြင့် ကုသရန် မဖွယ်သောနေရာများ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အေးရှားမှု ကုသမှု (surgical intervention) ကို လိုအပ်ပါသည်။ နှာခေါင်းအတွင်းရှိ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် နှာခေါင်းဖွင့်သည့်ပစ္စည်းများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အသုံးပြုပြီးနောက် နှာခေါင်းမှ အသံများထွက်ခြင်း (snoring) ကို ကုသရန် အဆုံးသတ်သည့် အမှတ်အသားဖြစ်ပါသည်။

လက်တွေ့ဘဝတွင် အသုံးပြုခြင်း – သက်တောင်းသက်သာမှု၊ လိုက်နာမှုနှင့် နှာခေါင်းမှ အသံများထွက်ခြင်းကို ကုသရန် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အသုံးပြုနေရာတွင် လိုက်နာမှု

လိုက်နာမှု အချက်အလက်များအရ အသူးရှိန်းသည့် ပစ္စည်းများ (နှာခေါင်းဖွင့်သည့်ပစ္စည်းများ) သည် ၃ လအတွင်း စွန့်ပစ်မှုနှုန်း ၁၉% သာရှိပါသည်။ သို့သော် အောက်ခေါင်းကို ရှေ့သို့ ရှေးသည့် ပစ္စည်းများ (Mandibular Advancement Devices - MAD) သည် ၃ လအတွင်း စွန့်ပစ်မှုနှုန်း ၄၁% ရှိပါသည်။

ဆေးဝါးဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအရ Mandibular Advancement Devices (MAD) ကို သုံးလကြာ အသုံးပြုပြီးနောက် ၄၁% စွန့်လွှတ်မှုနှုန်းရှိပြီး နှာခေါင်းချဲ့ဆေးများမှာ ၁၉% ခန့်သာ စွန့်လွှတ်မှုနှုန်းရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ ဒီအတွက် အကြောင်းပြချက်က အများအားဖြင့် သက်သာတဲ့ ပြဿနာတွေပါ။ [စာမျက်နှာ ၂၃ ပါ ရုပ်ပုံ] နှာခေါင်းထဲ ထည့်လိုက်တဲ့ ကိရိယာဟာ သက်တောင့်သက်သာ မဖြစ်ပါဘူး။ လူအများစုဟာ နှာခေါင်းသုံး ကိရိယာတွေကို ၁ ပတ်မှ ၂ ပတ်အတွင်းမှာ အကျင့်ပါနိုင်ပြီး MAD သုံးသူတွေကတော့ သုံးစွဲနိုင်ဖို့အတွက် လုံလောက်တဲ့ အကျင့်ပါရဖို့ ၃ ပတ်မှ ၆ ပတ်အထိ အချိန်ယူရပါတယ်။ ဒီပထမဆုံး မသက်မသာဖြစ်မှုက ဒီကိရိယာကို စွဲမြဲနိုင်ဖို့ ကျော်လွှားဖို့ အကြီးဆုံး အတားအဆီးပါ။

Factor MADs နှာခေါင်းချဲ့ဆေးများ

၃လကြာ ဆေးဖြတ်ခြင်း ၄၁% ၁၉%

အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ

ပျမ်းမျှပြင်ဆင်မှုကာလ ၄ ပတ် ၁၀ ရက်

၂၂% ပြည့်မီမှု ကွာဟချက်က ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ သည်းခံမှုသည် ကိရိယာအသုံးပြုခြင်း၏ လက်တွေ့ သက်ရောက်မှုကို ဘယ်လိုသက်ရောက်စေသည်ကို ပြသသည်။ သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်ဖို့ အာရုံစိုက်ပြီး ကိရိယာကို ဆက်ထားသူတွေဟာ မသက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်ဖို့ အလားအလာ နည်းတဲ့ အခြားနည်းလမ်းတွေကို သုံးခြင်းအားဖြင့် နှာခေါင်းညိုတာ အကြီးမားဆုံး လျော့နည်းမှုကို တွေ့ကြုံခံစားရတတ်ပါတယ်။

မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

နှာခေါင်းနဲ့ လည်ချောင်း နှာခေါင်းညစ်နေတဲ့လူအတွက် ဘယ်အဆစ်က သင့်တော်လဲ။

နှာခေါင်းနှင့် လည်ချောင်း နှစ်ခုစလုံးမှ နှာခေါင်းညိုခြင်း ခံစားနေရသူအတွက် လည်ချောင်းပိုင်းအတွက် ပါးစပ်တိုးတက်မှုကိရိယာ (MAD) နှင့် နှာခေါင်းပိုင်းအတွက် နှာခေါင်းကျယ်ပြန့်စေသည့်ကိရိယာကို ထည့်သွင်းပေးခြင်းသည် အများဆုံး အကျိုးကျေးဇူးကို ပေးနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးသည် သင့်တော်ဆုံးရွေးချယ်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် အခြေအနေကို အကဲဖြတ်ရန် အရေးကြီးသည်။

Mandibular advance device (MAD) တွေကို အသုံးပြုဖို့ ဘေးကင်းလား။

ဟုတ်ကဲ့၊ MAD များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် အန္တရာယ်များ ရှိပါသည်။ ဥပမါ- TMJ ရောဂါများ၊ ကုသမှုမရှိသေးသည့် သွားဖုံးရောဂါများနှင့် သွားများ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ MAD များသည် အောက်နှင့် အထက်သွားခေါင်းကို ဖိအားပေးခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်ပါသည်။ ထိုဖိအားကြောင့် ဤအခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် MAD ကို အသုံးပြုရန်မှီအထိ သွားဆရာဝန်နှင့် အကြံဉာဏ်တောင်းသင့်ပါသည်။

နှာခေါင်းကျယ်စေသည့် ကိရိယာများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် မသက်မသော ခံစားမှုကို ဘယ်လိုကုသမှုများ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသလဲ။

နှာခေါင်းကျယ်စေသည့် ကိရိယာများကြောင့် သင့်အား မသက်မသော ခံစားမှုဖြစ်ပါက သင့်အား ပိုမိုကောင်းမော်စေရန် အရှိန်အဟောင် ညှိပေးပါ။ မသက်မသော ခံစားမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက အပြင်ဘက်နှာခေါင်းကျယ်စေသည့် ကိရိယာများကို စဥ်းစားပါ။ အသုံးပြောင်းပြီးနောက်တွင်လည်း မသက်မသော ခံစားမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက နှာခေါင်း၊ နားနှင့် လည်ချောင်း အထူးကုဆရာဝန်နှင့် အခြားသော ကုသမှုနည်းလမ်းများကို ဆွေးနွေးသင့်ပါသည်။